Buổi tọa đàm "Kiến trúc sư trẻ: Định vị bản thân giữa làn sóng công nghệ và hội nhập toàn cầu" đã nhấn mạnh vai trò chiến lược của kiến trúc sư trẻ trong việc định hình tương lai ngành. Chuyển đổi số với việc làm chủ các công nghệ như BIM, AI, cùng tư duy học tập trọn đời và lấy con người làm trọng tâm, được xác định là nền tảng thiết yếu để nâng cao hiệu quả và sự sáng tạo. Hội nhập quốc tế đòi hỏi kiến trúc sư Việt Nam phải thích nghi với các tiêu chuẩn toàn cầu nghiêm ngặt, đồng thời giữ vững bản sắc địa phương và đối diện với những hạn chế hiện có. Các kiến trúc sư trẻ đang chủ động đổi mới quy trình, tập trung vào kiến trúc xanh và giải pháp bền vững, song cần thêm cơ hội thử nghiệm, hỗ trợ tài chính và đổi mới chương trình đào tạo để phát triển.
Kiến trúc sư trẻ: Định vị bản thân giữa làn sóng công nghệ và hội nhập toàn cầu
Mở đầu tọa đàm, TS.KTS Nguyễn Văn Hải, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Hà Nội, đã nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của sự kiện này. Nằm trong lộ trình hoạt động năm 2025 của Hội, buổi đối thoại chuyên biệt dành cho kiến trúc sư trẻ được kỳ vọng sẽ trở thành một diễn đàn thường niên, góp phần định hình tương lai ngành kiến trúc.
Buổi tọa đàm tập trung phân tích các xu hướng công nghệ và kiến trúc tiên tiến, đang định hình mạnh mẽ thực tiễn hành nghề. Từ đó, đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm nâng cao năng lực và vị thế của đội ngũ kiến trúc sư trẻ Hà Nội trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.
TS.KTS Nguyễn Văn Hải khẳng định, sự kiện này vượt ra ngoài khuôn khổ một diễn đàn học thuật thuần túy hay buổi báo cáo khô khan. Thay vào đó, nó được kiến tạo như một không gian đối thoại cởi mở, khuyến khích các kiến trúc sư trẻ thẳng thắn bày tỏ khát vọng, thách thức và cả những ý tưởng sơ khai đầy tiềm năng.
Về tầm nhìn hội nhập quốc tế, TS.KTS Nguyễn Văn Hải nhấn mạnh rằng đây không chỉ đơn thuần là việc “vươn ra thế giới”. Đó là quá trình vận dụng tinh hoa các tiêu chuẩn toàn cầu một cách sáng tạo, dựa trên nền tảng vững chắc của bản sắc văn hóa địa phương. Đồng thời, cần thẳng thắn đối diện với những hạn chế về năng lực chuyên môn, quy chuẩn kỹ thuật và chi phí đầu tư công nghệ hiện có.
Chuyển đổi số: Nền tảng sức mạnh cho kiến trúc sư trẻ
Trong khuôn khổ Chuyên đề 1: “Kiến trúc sư trẻ – người dẫn dắt đổi mới sáng tạo trong hoạt động kiến trúc”, KTS Nguyễn Tuệ Minh (đại diện Chi hội Công ty Kiến trúc Lập Phương – Cubic Architects) đã trình bày chuyên sâu về những hành trang thiết yếu của kiến trúc sư trẻ trong kỷ nguyên chuyển đổi số.
KTS Nguyễn Tuệ Minh khẳng định, công nghệ không còn là một lựa chọn mà đã trở thành nền tảng hành nghề tối quan trọng. Yêu cầu này càng trở nên bức thiết trong bối cảnh các dự án nhà ở cao tầng và công trình quy mô lớn đòi hỏi sự vượt trội về tốc độ triển khai, độ chính xác tuyệt đối và cơ sở khoa học vững chắc.
Thực tiễn hành nghề hiện nay chứng kiến sự song hành của hai xu hướng thiết kế chủ đạo: một bên là phong cách truyền thống, đề cao tính sáng tạo cá nhân; bên còn lại là xu hướng công nghệ, đòi hỏi kiến trúc sư phải thành thạo các kỹ năng về BIM (Building Information Modeling), phân tích dữ liệu, mô phỏng và tự động hóa nhằm tối ưu hóa chi phí cũng như hiệu quả vận hành dự án.
Dựa trên kinh nghiệm thực tiễn triển khai tại GLAB (Cubic), tham luận đã nhấn mạnh vai trò then chốt của việc quản lý dữ liệu hiệu quả, cùng với khả năng tự động hóa phân tích vi khí hậu, ánh sáng và quy hoạch. Những ứng dụng này không chỉ tinh gọn các thao tác thủ công, mà còn giải phóng kiến trúc sư để họ tập trung tối đa vào các giá trị sáng tạo cốt lõi.
Theo đó, hành trang cốt lõi cho kiến trúc sư trẻ trong kỷ nguyên mới bao gồm tư duy học tập trọn đời, khả năng kế thừa và phát triển các chuẩn mực từ thế hệ tiền bối, đồng thời phải kiên định lấy con người làm trọng tâm để kiến tạo chiều sâu và giá trị bền vững cho mỗi công trình thiết kế.
Vượt qua rào cản tiêu chuẩn: Bài toán then chốt trong hội nhập quốc tế
Tiếp nối chuyên đề trước, tại Chuyên đề 2 mang tên “Hội nhập quốc tế và tiêu chuẩn toàn cầu”, KTS Nguyễn Thái Sơn đã đưa ra phân tích sắc bén về sự chênh lệch đáng kể trong môi trường hành nghề kiến trúc giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Nếu Việt Nam chủ yếu áp dụng các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) và Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) mang tính định hướng, thì Nhật Bản lại vận hành một hệ thống tiêu chuẩn vô cùng chi tiết, chặt chẽ và nghiêm ngặt, đặc biệt là trong các lĩnh vực như kháng chấn, phòng cháy chữa cháy và tối ưu hóa hiệu quả vòng đời công trình.
KTS Nguyễn Thái Sơn cũng chỉ rõ, triết lý làm việc của người Nhật ưu tiên tuyệt đối sự an toàn, chất lượng vượt trội và độ tin cậy. Mọi điều chỉnh thiết kế đều phải được ghi lại bằng văn bản và trải qua quy trình phê duyệt nghiêm ngặt. Đây không chỉ là một thách thức mà còn là điều kiện tiên quyết buộc kiến trúc sư trẻ Việt Nam phải đáp ứng nếu muốn tham gia sâu rộng vào các dự án và môi trường hành nghề mang tầm quốc tế.
Thực tiễn hành nghề: Động lực cho đổi mới và sáng tạo
Tại Chuyên đề 3, KTS Hữu Huân (đại diện Chi hội Kiến trúc sư Hà Tây) đã mang đến những góc nhìn thực tiễn về hành trình đổi mới sáng tạo của đội ngũ kiến trúc sư trẻ Hà Nội trong giai đoạn gần đây.
Ông Hữu Huân nhận định, đối mặt với làn sóng mạnh mẽ của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI), các kiến trúc sư trẻ đã chủ động tái cấu trúc quy trình làm việc, tích hợp BIM, thiết kế thuật toán, AI cùng công nghệ thực tế ảo/tăng cường (VR/AR) nhằm tối ưu hóa hiệu suất và nâng cao chất lượng các giải pháp thiết kế.
Không chỉ dừng lại ở đổi mới công nghệ, đội ngũ kiến trúc sư trẻ còn chuyển dịch mạnh mẽ phương pháp tiếp cận, từ việc ưu tiên hình thức sang chiến lược lấy con người và bối cảnh làm trung tâm. Họ coi dữ liệu và phân tích khoa học là nền tảng vững chắc để chắp cánh cho sự sáng tạo.
Các giải pháp kiến trúc xanh, thích ứng biến đổi khí hậu và tối ưu hóa không gian hẹp – đặc biệt phù hợp với đặc thù đô thị Hà Nội – ngày càng nhận được sự quan tâm sâu sắc. Cùng với đó, xu hướng đổi mới mô hình kinh doanh và chiến lược xây dựng thương hiệu cá nhân trên các nền tảng số cũng đang phát triển mạnh mẽ.
Tuy nhiên, báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức cố hữu như hạn chế về cơ hội thử nghiệm, áp lực nặng nề từ tiến độ và chi phí, cùng với một hệ sinh thái hỗ trợ chưa thực sự đồng bộ. Để khắc phục, tham luận đề xuất tăng cường các sân chơi chuyên nghiệp, thiết lập cơ chế thử nghiệm thiết kế linh hoạt và phát huy mạnh mẽ vai trò kết nối của các tổ chức nghề nghiệp.
Bổ sung một góc nhìn quan trọng về công nghệ, KTS Nguyễn Đức Hiệp nhận định trí tuệ nhân tạo (AI) thực sự là một “công cụ chiến lược” hỗ trợ đắc lực cho kiến trúc sư trẻ trong việc hình dung không gian và nhanh chóng đề xuất các phương án thiết kế. Mặc dù vậy, ông cũng cảnh báo rằng sự phụ thuộc thái quá vào AI có thể làm suy yếu cá tính độc đáo và hạn chế chiều sâu trong tư duy sáng tạo của người kiến trúc sư.
KTS Nguyễn Đức Hiệp đặc biệt nhấn mạnh, việc làm chủ công nghệ là yêu cầu cốt lõi. Kiến trúc sư trẻ cần định hướng và điều khiển công nghệ, thay vì để công nghệ trở thành yếu tố chi phối hoàn toàn tư duy và quá trình thiết kế của mình.
Khép lại buổi tọa đàm, các kiến trúc sư trẻ đã thống nhất đưa ra những kiến nghị mang tính chiến lược, bao gồm việc thiết lập cơ chế “thử nghiệm thiết kế” linh hoạt, tăng cường hỗ trợ tài chính cho các dự án cộng đồng, và đặc biệt là đổi mới chương trình đào tạo theo hướng chuyên sâu về tư duy thiết kế sáng tạo và ứng dụng công nghệ tiên tiến.
Thông qua buổi tọa đàm ý nghĩa này, Hội Kiến trúc sư Hà Nội tái khẳng định tầm quan trọng của đội ngũ kiến trúc sư trẻ như một lực lượng nòng cốt, dồi dào năng lượng và luôn sẵn sàng cho đổi mới. Hội cũng cam kết tiếp tục tạo lập các cơ chế lắng nghe, hỗ trợ và đồng hành chặt chẽ cùng các kiến trúc sư trẻ, coi đây là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng kiến trúc đô thị và hướng tới sự phát triển bền vững trong tương lai.
