Khu kinh tế Định An (Vĩnh Long) đang điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2040 nhằm đáp ứng bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội và khung pháp lý mới. Mục tiêu là biến Định An thành hạt nhân tăng trưởng đột phá, trung tâm kinh tế trọng điểm, năng lượng tái tạo hàng đầu và cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng của Đồng bằng sông Cửu Long, mở lối ra biển Đông và liên kết với Campuchia, Lào, Thái Lan. Quy hoạch định hướng Định An phát triển đa ngành, đa lĩnh vực, tập trung vào kinh tế biển, năng lượng tái tạo, công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch và đô thị ven biển hiện đại. Hội đồng thẩm định đã ghi nhận bản quy hoạch khoa học nhưng đề nghị rà soát và hoàn thiện thêm các căn cứ pháp lý, phân tích chức năng, kết nối vùng và xác định rõ các lĩnh vực trọng tâm để đảm bảo phát triển bền vững và hiệu quả.
Định An: Trụ cột kinh tế biển chiến lược của Đồng bằng sông Cửu Long
Khu kinh tế Định An, được kiến tạo theo Quyết định số 69/2009/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ vào ngày 27/4/2009, đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải điều chỉnh quy hoạch chung. Sự thay đổi sâu rộng trong bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội khu vực, cùng với những cập nhật trong khung pháp lý về quy hoạch, đã đặt ra nhu cầu tất yếu này.
Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn đã chủ trì Hội nghị thẩm định về việc điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng khu kinh tế Định An (tỉnh Vĩnh Long) với tầm nhìn đến năm 2040.
Bản quy hoạch được hiệu chỉnh nhằm đảm bảo sự đồng bộ với chiến lược phát triển quốc gia, định hướng phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam, cũng như phù hợp với tầm nhìn phát triển toàn diện của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Kế hoạch này được xây dựng với giai đoạn ngắn hạn đến năm 2030 và tầm nhìn dài hạn đến năm 2040.
Mục tiêu chiến lược của dự án là định hình Khu kinh tế Định An trở thành một hạt nhân tăng trưởng đột phá, một trung tâm kinh tế trọng điểm và phát triển năng lượng tái tạo hàng đầu của tỉnh Vĩnh Long và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Nơi đây sẽ là cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng, mở lối ra biển Đông cho hành lang sông Hậu, đồng thời là cầu nối chiến lược liên kết các thị trường Campuchia, Lào và Thái Lan.
Ông Đặng Văn Chính, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Vĩnh Long, đã ghi nhận và tiếp thu toàn bộ các ý kiến đóng góp từ Hội đồng thẩm định.
Với bản chất là một khu kinh tế tổng hợp, Định An được định hướng phát triển đa ngành, đa lĩnh vực, bao gồm công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch, đô thị ven biển, cùng với nông – lâm – ngư nghiệp gắn liền với phát triển năng lượng tái tạo và kinh tế biển. Trong tương lai, Định An sẽ vươn mình trở thành một trong những trung tâm kinh tế biển, đô thị ven biển hiện đại, điểm sáng về năng lượng tái tạo, văn hóa và du lịch sinh thái rừng ngập mặn không chỉ của Vĩnh Long mà còn của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Định An được xác định là cửa ngõ giao thương hàng hải quốc tế then chốt, đồng thời là đầu mối giao thông huyết mạch cho cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long và duyên hải Nam Bộ. Khu vực này còn mang tầm quan trọng chiến lược trong việc bảo tồn và phát huy giá trị sinh thái, cũng như đóng vai trò trọng yếu về an ninh quốc phòng.
Theo số liệu năm 2023, khu vực có quy mô dân số khoảng 121.000 người. Dự báo đến năm 2030, dân số sẽ tăng lên đáng kể, đạt từ 158.000 đến 160.000 người, với tỷ lệ đô thị hóa ước tính khoảng 52% – 54%. Đến năm 2040, quy mô dân số được kỳ vọng đạt khoảng 190.000 – 195.000 người, và tỷ lệ đô thị hóa dự kiến ở mức 56% – 58%.
Khu kinh tế Định An, với tổng diện tích 39.020 ha, được quy hoạch thành sáu phân khu chức năng chuyên biệt, bao gồm: Phân khu động lực kinh tế biển, Phân khu trung tâm xuất khẩu năng lượng tái tạo, Phân khu phát triển đô thị – du lịch, Phân khu công nghiệp – đô thị – dịch vụ, Phân khu dân cư nông thôn kết hợp ổn định môi trường, và Phân khu thương mại – dịch vụ – đô thị – hậu cần nghề cá.
Phạm vi và ranh giới Khu kinh tế Định An sau khi hoàn tất sắp xếp đơn vị hành chính vào năm 2025.
Xác định rõ tiềm năng và động lực phát triển then chốt
Hội đồng thẩm định đã đưa ra nhận định tích cực, cho rằng bản điều chỉnh quy hoạch đã tuân thủ chặt chẽ nhiệm vụ được giao, có đầy đủ căn cứ pháp lý vững chắc và quy trình thủ tục thực hiện đúng theo quy định của pháp luật. Quy hoạch cũng phản ánh chân thực tình hình phát triển hiện tại của khu kinh tế.
Tuy nhiên, các thành viên Hội đồng cũng đã đề nghị chính quyền địa phương và đơn vị tư vấn tiếp tục hoàn thiện một số nội dung quan trọng trước khi trình Thủ tướng Chính phủ xem xét và phê duyệt.
Cụ thể, Hội đồng yêu cầu rà soát kỹ lưỡng và bổ sung các căn cứ pháp lý; phân tích sâu sắc hơn về việc điều chỉnh chức năng, quy mô và tính chất của từng khu chức năng; làm rõ những điểm điều chỉnh mới và các yếu tố kế thừa từ quy hoạch trước đó, đồng thời nhấn mạnh tính chất đa ngành, đa lĩnh vực của khu kinh tế. Ngoài ra, cần bổ sung nội dung về khả năng kết nối vùng và đánh giá toàn diện hạ tầng của các dự án hiện hữu; cập nhật tên gọi các đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp; và minh bạch hóa sự phù hợp của quy hoạch điều chỉnh với các định hướng phát triển kinh tế – xã hội cấp tỉnh, cấp vùng và cấp quốc gia.
Đại diện chính quyền địa phương, ông Đặng Văn Chính, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Vĩnh Long, đã nghiêm túc tiếp thu toàn bộ ý kiến đóng góp của Hội đồng thẩm định. Đồng thời, ông cũng đã giải trình chi tiết về một số nội dung trong quy hoạch, đặc biệt là báo cáo về những điểm nghẽn trong hạ tầng giao thông, hạ tầng phòng chống thiên tai và tình hình thực tế các dự án đầu tư đang triển khai trên địa bàn.
Định An được định vị là một khu kinh tế tổng hợp với định hướng phát triển đa ngành, đa lĩnh vực, bao gồm công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch, đô thị ven biển, cùng với nông – lâm – ngư nghiệp kết hợp phát triển năng lượng tái tạo và kinh tế biển.
Tổng kết hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn đã nhận định rằng bản quy hoạch được xây dựng một cách khoa học và bài bản, tuân thủ chặt chẽ các định hướng trong quy hoạch cấp vùng và cấp tỉnh. Nội dung quy hoạch cũng đã bám sát các quyết định đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đặc biệt, định hướng tổ chức không gian và phân khu chức năng đã thể hiện sự rõ ràng và nhất quán.
Thứ trưởng yêu cầu chính quyền địa phương thực hiện rà soát nghiêm túc lại toàn bộ căn cứ pháp lý, cập nhật và bổ sung kịp thời các quy định pháp luật mới ban hành. Đồng thời, cần rà soát và chuẩn hóa, thống nhất các số liệu.
Thứ trưởng đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc địa phương phải phân tích một cách minh bạch và sâu sắc nguyên nhân khiến Khu kinh tế Định An chưa đạt được hiệu quả cao trong thu hút đầu tư. Chính quyền tỉnh Vĩnh Long cần làm rõ vị thế, tiềm năng nổi bật, động lực phát triển cốt lõi và những thách thức đang gặp phải để từ đó hoạch định định hướng phát triển đúng đắn và hiệu quả cho khu kinh tế trong tương lai.
Mặc dù Định An được xác định là khu kinh tế có tính chất đa ngành, đa lĩnh vực, Thứ trưởng vẫn chỉ đạo địa phương phải nhận diện và xác định rõ các lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm để ưu tiên nguồn lực phát triển. Các phân khu chức năng cần phản ánh một cách rõ ràng bản chất của khu kinh tế, với nguyên tắc ưu tiên phát triển kinh tế trước khi triển khai phát triển đô thị.
Ngoài ra, địa phương cần rà soát và điều chỉnh tỷ lệ đô thị hóa sao cho phù hợp, đồng thời làm rõ những điểm khác biệt trong nội dung điều chỉnh so với quy hoạch trước đây. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc phát triển hạ tầng một cách bền vững và toàn diện.
