UBND TP Hà Nội đã ban hành Kế hoạch 382/KH-UBND, khởi động Đề án chiến lược nhằm nâng cao năng lực và đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) cùng cứu nạn, cứu hộ (CNCH) đến năm 2025, định hướng 2030. Giải pháp nền tảng là trang bị hệ thống báo cháy tự động và độc lập, đồng thời quy định người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp chịu trách nhiệm trực tiếp, không thoái thác.
Kế hoạch yêu cầu đến ngày 01/7/2027, 100% nhà ở riêng lẻ từ 7 tầng trở lên và nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh từ 3 tầng trở lên phải được trang bị thiết bị báo cháy. Ngoài ra, các nhà ở trong khu vực không đảm bảo hạ tầng PCCC cũng bắt buộc trang bị thiết bị báo cháy và kết nối truyền tin. Thành phố cũng chú trọng đẩy mạnh tuyên truyền, huy động toàn dân tham gia, đầu tư đồng bộ hạ tầng PCCC, khơi thông lối tiếp cận cho phương tiện chữa cháy nhằm chuyển từ chữa cháy thụ động sang chủ động phòng ngừa.
Tăng cường kỷ cương trách nhiệm từ cấp ủy, chính quyền cơ sở
Vừa qua, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn đã ký ban hành Kế hoạch số 382/KH-UBND, chính thức khởi động Đề án chiến lược nhằm nâng cao năng lực và bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) cùng cứu nạn, cứu hộ (CNCH) tại Thủ đô trong giai đoạn đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
Trang bị hệ thống báo cháy tự động và độc lập được coi là giải pháp nền tảng, yếu tố then chốt trong chiến lược siết chặt an toàn PCCC của Hà Nội đến năm 2030.
Kế hoạch nhấn mạnh rõ ràng rằng, việc thực hiện Đề án PCCC và CNCH là một nhiệm vụ trọng tâm mang tính sống còn, đòi hỏi sự triển khai thường xuyên, liên tục ở mọi cấp, mọi ngành. Công tác này cần được xây dựng trên nền tảng huy động tối đa sức mạnh tổng hợp từ cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân.
Theo đó, Kế hoạch quy định rõ: Người đứng đầu cấp ủy, tổ chức Đảng các cấp và các đơn vị trực thuộc UBND TP Hà Nội phải chịu trách nhiệm trực tiếp, không thể thoái thác, trong việc triển khai các nhiệm vụ PCCC và CNCH theo chức năng, nhiệm vụ đã được phân công. Đồng thời, họ có nghĩa vụ bảo đảm tuyệt đối an toàn PCCC, CNCH ngay tại trụ sở cơ quan, đơn vị dưới quyền quản lý của mình.
UBND các cấp xã, phường được ủy quyền tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ an toàn PCCC đối với các hộ gia đình, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh và các cơ sở thuộc phạm vi quản lý. Mọi hành vi vi phạm sẽ được xử lý kịp thời hoặc đề xuất phương án xử lý kiên quyết theo đúng quy định pháp luật.
Đồng thời, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền sâu rộng, phổ biến kiến thức và pháp luật về PCCC và CNCH đến mọi tầng lớp nhân dân. Mục tiêu là xây dựng một phong trào toàn dân tham gia PCCC mạnh mẽ, cùng với đó là tổ chức và quản lý hiệu quả lực lượng dân phòng tại từng thôn, tổ dân phố.
Thành phố cũng ra yêu cầu cụ thể đối với các địa phương về việc chủ động bố trí nguồn ngân sách, đầu tư đồng bộ trang thiết bị, phương tiện PCCC và CNCH. Các địa phương cần bảo đảm đầy đủ các điều kiện thiết yếu về thông tin báo cháy, hệ thống giao thông và nguồn nước phục vụ chữa cháy. Song song đó là quy hoạch địa điểm, đề xuất quỹ đất cần thiết để xây dựng doanh trại cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, đáp ứng yêu cầu tác chiến.
Quy định bắt buộc: Nhà ở riêng lẻ từ 7 tầng phải có thiết bị báo cháy từ 01/7/2027
Một trong những nội dung trọng tâm và đáng chú ý của Kế hoạch chính là yêu cầu giải quyết triệt để, dứt điểm các tồn tại, hạn chế liên quan đến công tác PCCC tại các khu dân cư, đặc biệt là các công trình vi phạm.
UBND các cấp xã, phường được chỉ đạo phối hợp chặt chẽ với Công an Thành phố và các sở, ngành liên quan để tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đồng thời xây dựng mạnh mẽ phong trào toàn dân PCCC tại các địa bàn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao như cụm công nghiệp, làng nghề và các khu dân cư có mật độ nhà ở kết hợp kinh doanh dày đặc.
Theo lộ trình đã định, đến ngày 01/7/2027, Hà Nội đặt mục tiêu phấn đấu đạt 100% tỷ lệ nhà ở riêng lẻ cao từ 7 tầng hoặc từ 25m trở lên, cùng với các nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh cao từ 3 tầng hoặc có khối tích từ 1.500m³ trở lên, được tuyên truyền sâu rộng và vận động trang bị hệ thống báo cháy tự động hoặc thiết bị báo cháy độc lập.
Đặc biệt, đối với các công trình thuộc diện bắt buộc phải trang bị PCCC, việc lắp đặt và kết nối thiết bị truyền tin báo cháy vào hệ thống cơ sở dữ liệu PCCC và CNCH phải được hoàn thành một cách nghiêm ngặt, tuân thủ tuyệt đối các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật đã ban hành.
Điểm đáng chú ý khác là các nhà ở nằm trong khu vực không bảo đảm hạ tầng giao thông hoặc nguồn nước phục vụ chữa cháy theo quy định của Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15 cũng sẽ phải bắt buộc trang bị thiết bị báo cháy và kết nối truyền tin. Điều này nhằm mục đích rút ngắn tối đa thời gian phát hiện, báo động và huy động lực lượng, qua đó giảm thiểu thiệt hại khi sự cố xảy ra.
Hướng đến mục tiêu dài hạn, đến hết năm 2030, Thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động và khuyến khích để đạt tỷ lệ 100% nhà ở riêng lẻ, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh trên toàn địa bàn được trang bị hệ thống báo cháy. Đây được xem là “lớp phòng thủ đầu tiên”, yếu tố then chốt trong chuỗi công tác PCCC.
Đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, khơi thông lối tiếp cận cho phương tiện chữa cháy
Cùng với các yêu cầu nghiêm ngặt áp dụng cho từng công trình, Kế hoạch 382/KH-UBND đặc biệt chú trọng vào việc đầu tư phát triển đồng bộ hạ tầng PCCC. Theo đó, các tuyến đường giao thông nhỏ hẹp, có chiều dài trên 200m và không đáp ứng các quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành, sẽ phải được khẩn trương nghiên cứu phương án cải tạo, chỉnh trang nhằm bảo đảm tối ưu hóa khả năng tiếp cận hiện trường cho xe chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
UBND các cấp xã, phường được giao nhiệm vụ rà soát, kiên quyết tháo dỡ các rào chắn, bục, bệ, barie, mái che, mái vẩy đang gây cản trở nghiêm trọng đến giao thông, phục vụ công tác chữa cháy. Sở Xây dựng sẽ đóng vai trò chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Công an Thành phố để theo dõi, đôn đốc việc thực hiện theo đúng lộ trình giai đoạn năm 2026, đồng thời yêu cầu hoàn thành một số nhiệm vụ trọng điểm trước ngày 15/3/2026.
Hà Nội kiên quyết yêu cầu xử lý dứt điểm các vướng mắc, tồn tại trong công tác PCCC tại các khu dân cư và mọi công trình vi phạm.
Đồng thời, Thành phố đặt trọng tâm vào việc phát triển một cách đồng bộ và hiện đại hóa hệ thống cấp nước PCCC tại các đô thị và khu công nghiệp. Mục tiêu là bảo đảm lưu lượng và áp lực nước đạt chuẩn theo quy định, cũng như thống nhất quy cách lắp đặt các họng, trụ lấy nước chữa cháy trên toàn bộ hệ thống, tạo sự thuận lợi tối đa cho công tác ứng phó.
Thực tiễn đau lòng từ nhiều vụ cháy gần đây trên địa bàn Hà Nội đã chỉ ra rằng, khi hỏa hoạn bùng phát vào ban đêm hoặc rạng sáng, sự thiếu vắng thiết bị báo cháy là nguyên nhân chính khiến người dân không kịp thời thoát nạn. Tình trạng này cũng gây khó khăn nghiêm trọng cho lực lượng chức năng trong việc tiếp cận hiện trường, đặc biệt tại các ngõ nhỏ, khu dân cư có mật độ xây dựng dày đặc, nơi hạ tầng còn nhiều hạn chế.
Vụ cháy tại chợ Xanh Định Công là một minh chứng điển hình cho nguy cơ cháy lan tốc độ cao trong môi trường kinh doanh tập trung, nơi hàng hóa dễ bắt lửa, trong khi điều kiện hạ tầng PCCC còn nhiều bất cập và hạn chế.
Trong bối cảnh cấp thiết này, việc đưa ra yêu cầu bắt buộc trang bị thiết bị báo cháy đối với nhà ở riêng lẻ cao tầng và nhà ở kết hợp kinh doanh được xem là một bước chuyển mình chiến lược, thay đổi mạnh mẽ từ tư duy ‘chữa cháy thụ động khi có sự cố’ sang chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm ngay từ cấp độ cơ sở. Đây là nền tảng để xây dựng một xã hội an toàn hơn trước hiểm họa cháy nổ.
