Nhiều địa phương đang đối mặt với thách thức trong quản lý đất đai do sự thiếu thống nhất trong diễn giải quy định, đặc biệt về giá đất, bồi thường và tái định cư. Ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất, nhấn mạnh sự cần thiết điều chỉnh bảng giá đất theo Luật Đất đai 2024 và Nghị định 71/2024. Việc điều chỉnh này phải tuân thủ nguyên tắc thị trường, khẳng định vai trò Nhà nước và đảm bảo hài hòa lợi ích, tránh thất thu ngân sách cũng như bảo vệ quyền lợi người dân. Ngoài ra, Nghị định 88/2024 làm rõ quy định về bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác hoặc bằng nhà ở khi Nhà nước thu hồi đất, với trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc cụ thể hóa.
Thông tin ghi nhận từ quá trình triển khai các Nghị định, Thông tư liên quan đến lĩnh vực đất đai cho thấy, nhiều địa phương đang đối mặt với những thách thức đáng kể. Các vấn đề nổi cộm bao gồm sự thiếu thống nhất trong cách diễn giải quy định, đặc biệt là các điều khoản về giá đất và chính sách bồi thường, tái định cư. Bên cạnh đó, việc thực thi các văn bản này còn gặp phải một số vướng mắc nhất định xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, đòi hỏi cần có giải pháp tháo gỡ kịp thời và hiệu quả nhất.
Phân tích sâu hơn về những vấn đề này, ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất, nhấn mạnh rằng việc điều chỉnh bảng giá đất theo quy định tại Khoản 1, Điều 257 của Luật Đất đai 2024 phải tuân thủ nghiêm ngặt trình tự, thủ tục được quy định chi tiết tại Nghị định 71/2024. Về mặt kỹ thuật, quá trình điều chỉnh này phải bảo đảm các nguyên tắc cốt lõi: thứ nhất, tuân thủ nguyên tắc thị trường; thứ hai, khẳng định vai trò Nhà nước là đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai trong việc quyết định giá đất. Đồng thời, các cơ quan chức năng có trách nhiệm tiếp thu, giải trình thấu đáo đối với ý kiến từ các đối tượng chịu tác động của bảng giá đất, nhằm đảm bảo khi trình Hội đồng nhân dân quyết định, bảng giá đất sẽ đạt được sự hài hòa, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tránh thất thu ngân sách và không gây ảnh hưởng tiêu cực đến quyền lợi của người dân và doanh nghiệp.
Hòa chung nỗ lực cùng các địa phương trên cả nước, TP. HCM đang tích cực triển khai các giải pháp nhằm thực thi Luật Đất đai năm 2024 một cách hiệu quả nhất. Ảnh: HOÀNG TRIỀU
Ông Đào Trung Chính khẳng định sự cần thiết của việc điều chỉnh bảng giá đất tại các địa phương. Bởi lẽ, theo quy định của Luật Đất đai 2013 hiện hành, bảng giá đất phải nằm trong giới hạn khung giá đất của Chính phủ. Trong trường hợp giá đất phổ biến trên thị trường có biến động vượt quá 20% so với bảng giá đang áp dụng, các địa phương có trách nhiệm phải điều chỉnh bảng giá đất để đảm bảo tính phù hợp và sát thực tế.
Cũng theo Cục trưởng Đào Trung Chính, nguyên tắc cốt lõi trong việc điều chỉnh bảng giá đất là phải đảm bảo sự cân bằng hài hòa giữa việc thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất với tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất; đồng thời, phải tạo ra sự công bằng giữa các đối tượng sử dụng đất và quyền lợi của Nhà nước.
Tại hội nghị này, thông tin chi tiết về Nghị định số 88/2024 quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất cũng đã được Phó Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất Vũ Sỹ Kiên làm rõ. Ông Kiên nhấn mạnh điểm nổi bật của Nghị định này là việc cho phép bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất bị thu hồi hoặc bằng nhà ở trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất.
Theo quy định, trong tình huống tiền bồi thường, hỗ trợ về đất thấp hơn so với tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp khi được giao đất, thuê đất có mục đích sử dụng khác hoặc tiền mua nhà ở, thì người có đất bị thu hồi có trách nhiệm thanh toán khoản chênh lệch này.
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, dựa trên cơ sở quỹ đất, quỹ nhà hiện có và tình hình thực tế tại địa phương, sẽ ban hành quy định cụ thể về tỉ lệ quy đổi và các điều kiện để thực hiện bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất bị thu hồi hoặc bằng nhà ở cho người có đất bị thu hồi.
Khép lại hội nghị, lãnh đạo các đơn vị chuyên trách trong lĩnh vực đất đai đã tích cực đối thoại và giải đáp nhiều vướng mắc từ các địa phương liên quan đến các Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai 2024, bao gồm các vấn đề về bồi thường tái định cư (đối với đất nông nghiệp đã xây dựng nhà ở), công tác giải phóng mặt bằng và định giá đất.
