Hà Nội đang trở thành một đại công trường với hàng loạt dự án trọng điểm quy mô lớn trải dài khắp thành phố. Tổng vốn đầu tư cho các dự án này lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, thể hiện sự phát triển mạnh mẽ về hạ tầng. Đây là những công trình chiến lược, được kỳ vọng sẽ thay đổi diện mạo và thúc đẩy kinh tế thủ đô. Điều đáng chú ý là phần lớn các dự án này dự kiến sẽ hoàn thành ngay trong năm nay.
Gần đây, Hội đồng Nhân dân Thành phố Hà Nội đã chính thức thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Với quy mô nghiên cứu vượt 11.400 ha (gấp hơn 22 lần diện tích Hồ Tây), dự án trải dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Ước tính, siêu dự án này sẽ tác động đến khoảng 250.000 cư dân sinh sống dọc hai bờ sông, một con số tương đương dân số toàn quận Ba Đình trước khi sáp nhập địa giới hành chính.
Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến lên tới khoảng 737.000 tỷ đồng, một con số ấn tượng gấp hơn 8 lần tổng mức đầu tư của đường Vành đai 4 và hơn 2 lần chi phí xây dựng sân bay Long Thành. Lộ trình triển khai được phân thành hai giai đoạn, từ năm 2026 đến năm 2038. Giai đoạn 2026-2030 sẽ tập trung vào các hạng mục hạ tầng chiến lược, bao gồm trục đại lộ cảnh quan, hệ thống kè sông và các khu tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng.
Khu vực dọc bờ hữu sông Hồng, đặc biệt là đoạn qua cầu Long Biên, hiện hữu mật độ nhà ở san sát. Dù nằm ngoài tuyến đê điều hiện có, vùng này vẫn sở hữu mật độ dân cư đáng kể, với nhiều ngõ xóm, công trình dân sinh và hoạt động kinh doanh nhộn nhịp, không khác biệt nhiều so với các khu dân cư nội đê.
Trong nhiều thập kỷ, đời sống của người dân tại các khu vực ven sông chủ yếu gắn liền với những khu nhà ở tự phát, các dãy trọ giá phải chăng và các hoạt động sản xuất quy mô nhỏ. Rất nhiều hộ gia đình đã định cư tại đây qua nhiều thế hệ.
Trước thông tin về Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, nhiều hộ dân cư trú dưới chân cầu Long Biên bày tỏ sự lo lắng về việc phải tìm nơi ở mới nếu dự án được triển khai. Phần lớn cư dân tại đây đang sinh hoạt trong những căn phòng trọ có diện tích hạn chế và điều kiện sống còn nhiều khó khăn.
Tại khu vực ngoài đê thuộc phố Tứ Liên, một số hộ dân đã bắt đầu tháo dỡ nhà cửa và di chuyển tài sản để bàn giao mặt bằng theo đúng kế hoạch. Nhiều công trình đã được phá dỡ một phần, trong khi các hộ khác đang hối hả thu dọn vật dụng sinh hoạt trước thời điểm bàn giao đã định.
Cư dân sinh sống tại khu vực này khẳng định sự sẵn sàng di dời khi thành phố triển khai dự án và yêu cầu bàn giao mặt bằng. Tuy nhiên, họ bày tỏ nguyện vọng thiết tha được bố trí nơi tái định cư phù hợp để có thể sớm ổn định cuộc sống mới.
Theo chia sẻ từ một cư dân nữ, gia đình chị đã sinh sống tại khu vực ven sông này hơn 30 năm. Thời điểm đó, đây chủ yếu là bãi bồi trồng rau màu, sau này gia đình chị mới dựng nhà và an cư. Trước thông tin về dự án, chị cho biết sẵn lòng chấp hành chủ trương của thành phố, đồng thời mong muốn được xem xét phương án bồi thường và hỗ trợ thỏa đáng để sớm ổn định nơi ở mới.
Ngoài ra, nhiều hộ dân cũng kiến nghị các cơ quan chức năng sớm công bố cụ thể các khu vực sẽ được giữ lại và khu vực thuộc diện giải tỏa. Điều này nhằm giúp người dân an tâm sinh sống, sản xuất và chủ động chuẩn bị các phương án phù hợp trong tương lai gần.
Song song đó, Hà Nội cũng đang triển khai Công viên công cộng Phú Thượng tại chân cầu Thăng Long. Dự án có quy mô gần 20 ha với tổng vốn đầu tư khoảng 1.720 tỷ đồng, gấp 7 lần công viên Thiên Văn Học (Hà Đông cũ), dự kiến hoàn thành vào tháng 10/2026.
Trong nhiều năm qua, các bãi bồi và không gian ven sông Hồng chỉ được khai thác ở quy mô nhỏ lẻ, chưa thực sự tương xứng với tiềm năng to lớn. Việc phê duyệt Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được kỳ vọng là một bước ngoặt chiến lược, hướng tới biến sông Hồng thành trục cảnh quan, sinh thái và đô thị huyết mạch của Thủ đô Hà Nội.
Hiện tại, bãi bồi ven sông Hồng đoạn qua xã Mê Linh vẫn được người dân tận dụng để trồng hoa màu. Tuy nhiên, theo quy hoạch tương lai, khu vực này sẽ được chuyển đổi thành Cụm công viên bãi sông Tráng Việt với quy mô hơn 1.100 ha, bao phủ hai xã Mê Linh và Thiên Lộc. Với diện tích này, cụm công viên mới sẽ rộng gấp 3,5 lần công viên Yên Sở – công viên lớn nhất Hà Nội hiện nay.
Làng đào Nhật Tân và vùng trồng quất Tứ Liên, nằm dọc bờ hữu sông Hồng, hiện vẫn duy trì các hoạt động sản xuất truyền thống đặc trưng. Theo định hướng quy hoạch, những vùng trồng đào, quất mang đậm giá trị văn hóa này sẽ được bảo tồn, đồng thời được đầu tư hạ tầng đồng bộ nhằm phát huy giá trị làng nghề, kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm và các hoạt động kinh tế sáng tạo ven sông.
Theo phương án đã được phê duyệt, dự án có quy mô sử dụng đất dự kiến trên 11.400 ha, bao gồm trục đại lộ cảnh quan, các công viên vui chơi giải trí, khu phát triển đô thị, diện tích mặt nước và hạ tầng kỹ thuật. Toàn bộ dự án được phân chia thành 5 nhóm chính với tổng cộng 18 dự án thành phần nhỏ hơn.
Theo đề xuất từ liên danh các nhà đầu tư, Thành phố Hà Nội đặt mục tiêu hoàn tất phê duyệt phương án vị trí và hướng tuyến theo quy hoạch chi tiết 1/500 trước ngày 15/6. Sau đó, các thủ tục liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng sẽ được đẩy nhanh tiến độ, hướng tới mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng phần đất công, đất nông nghiệp và bàn giao mặt bằng thi công trong tháng 9.
