Cấm xe tải ban ngày: Nội đô thông thoáng bất ngờ, hết kẹt xe?

Lệnh cấm xe tải có tổng trọng tải từ 2 tấn trở lên hoạt động ban ngày tại nội đô Hà Nội, áp dụng từ 15/1, đã mang lại chuyển biến tích cực rõ rệt cho tình hình giao thông. Các tuyến đường trọng yếu và khu vực Ngã Tư Sở trở nên thông thoáng hơn hẳn vào giờ cao điểm, giảm đáng kể thời gian di chuyển và chấm dứt tình trạng ùn ứ kéo dài.

Tuy nhiên, quy định này cũng tạo áp lực lớn lên các doanh nghiệp vận tải, buộc họ phải điều chỉnh hoạt động, phát sinh chi phí và tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng. Một số trường hợp xe tải vẫn cố tình vi phạm giờ cấm cũng đã được ghi nhận. Các chuyên gia và doanh nghiệp đề xuất cần có sự linh hoạt trong chính sách, xây dựng danh mục hàng hóa ưu tiên và kết hợp các giải pháp đồng bộ hơn để giải quyết triệt để bài toán ùn tắc.

Chuyển biến rõ rệt trên các tuyến giao thông trọng yếu sau lệnh cấm xe tải ban ngày

Theo khảo sát của phóng viên Báo Xây dựng vào các khung giờ cao điểm kể từ ngày 15/1, tình hình giao thông tại nhiều tuyến đường vốn “nóng” về ùn tắc như Nguyễn Trãi, Lê Văn Lương, Tố Hữu, Phạm Hùng và khu vực Ngã Tư Sở đã ghi nhận những cải thiện đáng kể.

Đặc biệt, vào khoảng 7h30 sáng, thời điểm vốn được coi là “điểm nóng” ùn tắc nghiêm trọng, các phương tiện lưu thông đã diễn ra liên tục, chấm dứt tình trạng dòng xe dài dằng dặc, đứng yên hàng chục phút như trước đây.

Đáng ghi nhận, việc vắng bóng các phương tiện vận tải trọng tải lớn trong khung giờ cao điểm đã tạo nên sự thông thoáng rõ rệt cho không gian lưu thông. Tình trạng xe tải lấn làn, phanh gấp đột ngột hay quay đầu cản trở, gây xáo trộn nghiêm trọng dòng phương tiện đã không còn.

Các phương tiện cá nhân như ô tô con và xe máy nay có thêm không gian di chuyển, giảm thiểu đáng kể tình trạng chen lấn. Nhiều tài xế đã chia sẻ, thời gian di chuyển trong giờ cao điểm đã được rút ngắn đáng kể, từ 10 đến 20 phút so với giai đoạn trước khi quy định cấm được triển khai.

Tại Ngã Tư Sở, một nút giao phức tạp vốn là nỗi ám ảnh về ùn ứ kéo dài của người dân, tình hình giao thông trong những ngày đầu áp dụng lệnh cấm xe tải ban ngày đã trở nên tương đối ổn định.

Các phương tiện tuân thủ việc dừng chờ đèn đỏ đúng làn đường quy định, không còn cảnh xe tải cố tình “chen ngang” hay cắt dòng, gây ra sự hỗn loạn cho các phương tiện phía sau như trước đây.

Trên trục Tố Hữu – Lê Văn Lương, một trong những điểm nóng ùn tắc vào giờ tan tầm buổi chiều, mật độ phương tiện cũng đã ghi nhận sự sụt giảm đáng kể. Người điều khiển xe máy dễ dàng duy trì làn đường của mình, ô tô con không còn phải thay đổi hướng đột ngột để tránh xe tải lớn chiếm diện tích, góp phần làm cho giao thông trở nên trật tự và an toàn hơn.

Anh Vũ Xuân Chiến, một tài xế xe công nghệ của Xanh SM, chia sẻ rằng trước đây, đoạn đường từ Nguyễn Xiển về trung tâm thành phố thường xuyên rơi vào tình trạng “chôn chân” kéo dài, chủ yếu do sự hiện diện của xe tải vận chuyển hàng hóa hoặc vật liệu xây dựng.

“Trước kia, chỉ cần một chiếc xe tải dừng đỗ hoặc di chuyển chậm là có thể khiến toàn bộ dòng phương tiện phía sau ùn ứ nghiêm trọng. Tuy nhiên, hai ngày gần đây, tình hình đã hoàn toàn thay đổi, đường sá thông thoáng hơn thấy rõ”, anh Chiến nhận định.

Đồng tình với quan điểm trên, chị Nguyễn Thùy Dương, một nhân viên văn phòng tại phường Thanh Xuân, cũng cho biết hành trình đi làm hàng ngày của chị đã trở nên “dễ thở” hơn đáng kể.

“Trước đây, việc một xe tải dừng giao hàng có thể gây ùn tắc kéo dài cả đoạn đường. Hiện tại, tình trạng đó gần như không còn xuất hiện trong các khung giờ cao điểm”, chị Dương khẳng định.

Không chỉ người dân sử dụng phương tiện cá nhân, các tài xế xe buýt cũng đã ghi nhận những chuyển biến tích cực. Việc không còn xe tải lớn chiếm dụng làn đường giúp xe buýt tiếp cận điểm dừng đỗ một cách thuận lợi hơn, giảm thiểu tình trạng chậm giờ và góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải công cộng.

Mặc dù vậy, do quy định mới vừa được triển khai, trên thực tế vẫn còn ghi nhận một số trường hợp xe tải cố tình lưu thông trong khung giờ bị cấm. Cụ thể, trên trục đường Lê Trọng Tấn, phóng viên đã quan sát thấy các xe tải mang biển kiểm soát 30M-196.93, 29H-087.48… vẫn tiếp tục di chuyển trong thời gian hạn chế.

Giao thông cải thiện, doanh nghiệp tìm giải pháp thích ứng sau lệnh cấm

Từ góc độ chuyên gia, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Thủy nhận định, việc cấm xe tải hoạt động ban ngày là một giải pháp cấp bách nhằm giảm thiểu áp lực giao thông trong khu vực nội đô. Những hiệu quả ban đầu đã chứng minh rằng, chỉ cần điều chỉnh một nhóm phương tiện có tác động đáng kể đến lưu lượng giao thông cũng đủ để tạo ra sự cải thiện rõ rệt.

Tuy nhiên, để giải quyết triệt để bài toán ùn tắc giao thông, Hà Nội cần triển khai đồng bộ các giải pháp chiến lược hơn, bao gồm việc phát triển mạnh mẽ hệ thống vận tải công cộng, điều chỉnh linh hoạt giờ làm việc, và xây dựng các trung tâm trung chuyển hàng hóa tại các khu vực vành đai.

“Trong bối cảnh mật độ phương tiện cá nhân không ngừng gia tăng, việc quản lý chặt chẽ thời gian và không gian lưu thông cho từng loại phương tiện là một xu hướng tất yếu. Lệnh cấm xe tải hoạt động ban ngày, nếu được đánh giá một cách kỹ lưỡng và điều chỉnh linh hoạt, hoàn toàn có thể trở thành tiền đề cho việc xây dựng các chính sách giao thông tối ưu hơn trong tương lai”, bà Thủy nhấn mạnh.

Chuyên gia giao thông Nguyễn Huy Thịnh cũng nhận định rằng, quy định mới của TP Hà Nội nhằm giảm ùn tắc và bảo vệ môi trường là hoàn toàn cần thiết. Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ lo ngại về những tác động không nhỏ đến các doanh nghiệp, đặc biệt là nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng đối với các mặt hàng thiết yếu.

“Bên cạnh quy định chung, thành phố cần xem xét xây dựng danh mục hàng hóa ưu tiên để đạt được ‘mục tiêu kép’: vừa giảm ùn tắc giao thông, vừa đảm bảo duy trì lưu thông hàng hóa thiết yếu”, ông Thịnh đề xuất.

Nhìn từ góc độ của các doanh nghiệp vận tải, ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, cho rằng chính sách mới đã góp phần tích cực trong việc giảm áp lực giao thông vào các giờ cao điểm và hạn chế các xung đột giữa xe tải với phương tiện cá nhân.

Tuy nhiên, việc giới hạn nghiêm ngặt khung giờ hoạt động buộc các doanh nghiệp phải điều chỉnh toàn bộ phương án vận hành, dẫn đến phát sinh thêm chi phí về nhân công, lưu kho, và thậm chí gây ảnh hưởng tiềm tàng đến chuỗi cung ứng.

“Để quy định này phát huy hiệu quả một cách bền vững, cần có sự đánh giá linh hoạt theo từng nhóm hàng hóa, từng khung giờ cụ thể và thiết lập cơ chế ưu tiên rõ ràng cho các phương tiện vận chuyển hàng thiết yếu”, ông Hùng nhấn mạnh.

Ông Hứa Tiến Dũng, đại diện một doanh nghiệp kinh doanh điện máy, cho biết quy định cấm xe tải có tổng trọng tải từ 2 tấn trở lên hoạt động trong nội đô vào ban ngày đã buộc đơn vị phải tái cấu trúc toàn bộ hoạt động. Theo ông Dũng, phương pháp tính tải trọng tổng cộng (bao gồm cả xe và hàng hóa) khiến hầu hết các xe tải hiện tại đều không đáp ứng được yêu cầu mới.

Nhằm duy trì hoạt động giao hàng trong khung giờ hành chính, nhiều đơn vị vận chuyển đã buộc phải chuyển đổi sang sử dụng các loại xe 9 chỗ như Ford Transit và tiến hành hoán cải để phù hợp chở hàng. Tuy nhiên, giải pháp này bộc lộ nhiều hạn chế về hiệu quả do khối lượng vận chuyển bị giảm đáng kể và chi phí phát sinh gia tăng.

“Chúng tôi kiến nghị cơ quan chức năng xem xét điều chỉnh nâng giới hạn tải trọng đối với các dòng xe tải nhỏ, bởi lẽ loại phương tiện này ít gây tác động đáng kể đến lưu lượng giao thông”, ông Dũng kiến nghị.

Trái lại, đại diện chuỗi siêu thị BRG Mart cho biết họ đã chủ động điều chỉnh lịch trình nhập hàng sang các khung giờ ban đêm và sáng sớm, cụ thể từ 21h – 22h và 4h – 5h sáng. Việc tái sắp xếp ca kíp này không chỉ giúp đơn vị đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định mà còn không gây ảnh hưởng đến công việc của nhân viên, đồng thời vẫn tuân thủ nghiêm ngặt quy định mới của thành phố.