Sau khi hợp nhất với Kon Tum, bản đồ đô thị Quảng Ngãi đã được định hình lại với hai đô thị loại II trọng yếu là Quảng Ngãi và Kon Tum, cùng 18 đô thị loại III. Tỉnh cũng ghi nhận nhiều phường đạt trình độ phát triển đô thị cấp II và cấp III. Để đảm bảo phát triển bền vững, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Xây dựng rà soát kỹ lưỡng các tiêu chí phân loại đô thị và tham mưu xây dựng, điều chỉnh các chương trình, quy hoạch phát triển. Mục tiêu là hoàn thiện chất lượng đô thị, đầu tư hạ tầng đồng bộ, tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình thông qua công khai chỉ tiêu phát triển. Đồng thời, Sở Xây dựng cũng sẽ chủ trì nghiên cứu phát triển hệ thống đô thị toàn tỉnh trong quy hoạch tổng thể, nhằm khai thác tối đa lợi thế và mở rộng không gian phát triển mới.
Kể từ khi hoàn tất quá trình hợp nhất với tỉnh Kon Tum, bản đồ đô thị Quảng Ngãi đã được định hình lại, nay sở hữu hai đô thị loại II trọng yếu là Quảng Ngãi và Kon Tum. Bên cạnh đó, tỉnh còn quy tụ 18 đô thị loại III, bao gồm: Đức Phổ, Trà Xuân, Vệ Giang, Sơn Hà, Tư Nghĩa, Mộ Đức, Ba Tơ, Nghĩa Hành, Minh Long, Sơn Tịnh, Châu Ổ, Bờ Y, Đăk Rve, Đăk Tô, Măng Đen, Sa Thầy, Đăk Hà và Đăk Pék, tạo nên một hệ thống đô thị đa dạng và rộng khắp.
Song hành với sự thay đổi về cấp độ đô thị, Quảng Ngãi cũng ghi nhận 4 phường đạt trình độ phát triển đô thị cấp II, gồm Cẩm Thành, Nghĩa Lộ, Kon Tum và Đăk Bla. Đồng thời, 5 phường đạt trình độ phát triển đô thị cấp III cũng được xác định, bao gồm Trương Quang Trọng, Trà Câu, Đức Phổ, Sa Huỳnh và Đăk Cấm, phản ánh sự phát triển đa chiều trong cơ cấu hành chính đô thị của tỉnh.
Tính đến thời điểm hiện tại, Quảng Ngãi đã có 9 phường đạt trình độ phát triển đô thị ở cấp II và III, cho thấy những bước tiến rõ rệt trong quy hoạch và nâng tầm chất lượng đô thị (Ảnh: Lê Danh).
Để đảm bảo sự phát triển bền vững, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã chỉ đạo Sở Xây dựng tiến hành rà soát kỹ lưỡng các tiêu chí, tiêu chuẩn phân loại đô thị cho các trường hợp chuyển tiếp. Trên cơ sở đó, Sở sẽ tham mưu tỉnh xem xét, quyết định việc xây dựng mới hoặc điều chỉnh các chương trình phát triển đô thị cùng các quy hoạch, kế hoạch liên quan. Mục tiêu là hoàn thiện chất lượng đô thị theo đúng quy định, tạo nền tảng vững chắc cho việc đầu tư và xây dựng hạ tầng đô thị một cách đồng bộ.
Song song đó, việc rà soát và đánh giá định kỳ chất lượng đô thị theo quy định sẽ được thực hiện nghiêm túc. Tỉnh cũng sẽ công khai các chỉ tiêu phát triển đô thị cần đạt được trong từng giai đoạn của chương trình và kế hoạch phát triển đô thị, nhằm tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình.
Đáng chú ý, Sở Xây dựng còn được giao chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và các đơn vị liên quan để rà soát, bổ sung nghiên cứu phát triển hệ thống đô thị toàn tỉnh trong quá trình xây dựng quy hoạch tổng thể của tỉnh. Nhiệm vụ này nhằm khai thác tối đa các lợi thế, mở rộng không gian phát triển mới, đồng thời gắn kết chặt chẽ với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, hướng tới một cấu trúc quản lý hiệu quả và linh hoạt.
Theo mô hình chính quyền địa phương mới, các đơn vị hành chính cấp xã trong đô thị có trách nhiệm chủ động hoàn thiện các tiêu chí, tiêu chuẩn nhằm nâng cao trình độ phát triển đô thị, góp phần vào sự phát triển chung của toàn tỉnh (Ảnh: Lê Danh).
Ủy ban nhân dân các xã, phường và đặc khu được giao trách nhiệm rà soát các tiêu chí, tiêu chuẩn phân loại đô thị đối với các trường hợp chuyển tiếp, từ đó đề xuất xây dựng mới hoặc điều chỉnh các kế hoạch phát triển. Các đơn vị này cũng có nhiệm vụ tổ chức triển khai hiệu quả chương trình phát triển đô thị và các quy hoạch, kế hoạch liên quan, nhằm đảm bảo nâng cao chất lượng đô thị theo đúng quy định, tạo tiền đề vững chắc cho việc đầu tư và xây dựng hạ tầng đô thị một cách đồng bộ và hiện đại.
Việc định kỳ rà soát, đánh giá chất lượng đô thị theo quy định là một nhiệm vụ trọng yếu. Đồng thời, các địa phương cần tổ chức rà soát và công khai các chỉ tiêu phát triển đô thị cần đạt được theo từng giai đoạn của kế hoạch, khuyến khích sự tham gia và giám sát của cộng đồng.
Cùng với đó, việc phân công nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị trực thuộc là cần thiết để thực hiện hiệu quả trách nhiệm của UBND các xã, phường và đặc khu trong việc hoàn thiện các tiêu chí, tiêu chuẩn đánh giá trình độ phát triển đô thị cho các đơn vị hành chính cấp xã trong khu vực đô thị.
Sau quá trình hợp nhất với Kon Tum, Quảng Ngãi hiện bao gồm 96 đơn vị hành chính cấp xã. Với tổng diện tích xấp xỉ 15.000km², tỉnh sở hữu địa hình đa dạng trải dài từ vùng đồng bằng ven biển, các hải đảo cho đến khu vực biên giới, cùng dân số vượt mốc 2,16 triệu người, tạo nên một thực thể hành chính – địa lý đầy tiềm năng.
