Đào tạo kiến trúc định hình đô thị thông minh, bền vững

Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM dự kiến duy trì ổn định các phương thức tuyển sinh cho năm học 2026-2027, nhưng sẽ tăng tỷ trọng chỉ tiêu cho các chương trình định hướng và liên kết quốc tế nhằm nâng cao năng lực hội nhập cho sinh viên. Nhà trường khẳng định nhu cầu nhân lực trong các ngành kiến trúc, quy hoạch và xây dựng hiện rất cao, đặc biệt tại TP.HCM và khu vực phía Nam. Để đáp ứng, trường đã đẩy mạnh hợp tác chiến lược với doanh nghiệp, tích hợp BIM, AI và công cụ thiết kế số vào chương trình đào tạo để thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn. Song song đó, trường chú trọng bồi dưỡng tư duy sáng tạo, khả năng phân tích không gian và lồng ghép các vấn đề phát triển bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, bảo tồn di sản. Đây là môi trường cho những thí sinh có đam mê sáng tạo và khát khao cống hiến cho sự phát triển đô thị bền vững.

Báo Xây dựng đã có buổi trao đổi chuyên sâu với PGS.TS.KTS Phạm Trọng Thuật, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM, nhằm làm rõ những định hướng đột phá trong công tác tuyển sinh và cải cách đào tạo cho năm học 2026 – 2027.

Thưa ông, trong năm học 2026 – 2027, Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM dự kiến sẽ có những điều chỉnh gì đáng chú ý trong phương án tuyển sinh, chỉ tiêu hoặc các tổ hợp xét tuyển so với các năm trước?

PGS.TS.KTS Phạm Trọng Thuật: Đối với năm học 2026 – 2027, Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM sẽ cơ bản duy trì ổn định các phương thức và quy mô tuyển sinh đã áp dụng thành công trong những năm gần đây.

Chúng tôi tiếp tục triển khai các phương thức tuyển sinh tối ưu, phù hợp với đặc thù của các lĩnh vực kiến trúc, quy hoạch, xây dựng và mỹ thuật. Đặc biệt, các ngành thiết kế vẫn sẽ giữ vững hình thức xét tuyển kết hợp giữa kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT và bài thi năng khiếu chuyên biệt.

Điểm nhấn trong mùa tuyển sinh năm nay tập trung vào cơ cấu chỉ tiêu đào tạo. Nhà trường dự kiến gia tăng tỷ trọng chỉ tiêu cho các chương trình định hướng quốc tế, đồng thời từng bước mở rộng các chương trình liên kết đào tạo quốc tế với các đối tác uy tín.

Động thái này nhằm mục tiêu chiến lược là tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên tiếp cận các chuẩn mực giáo dục và môi trường học thuật tiên tiến toàn cầu, qua đó nâng cao năng lực hội nhập cho nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành kiến trúc, quy hoạch và xây dựng.

Trong bối cảnh nhiều địa phương, đặc biệt là TP.HCM đang tăng tốc phát triển hạ tầng và chỉnh trang đô thị, ông đánh giá thế nào về nhu cầu nhân lực hiện tại trong các lĩnh vực kiến trúc, quy hoạch và xây dựng? Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM đã và đang điều chỉnh công tác đào tạo ra sao để đáp ứng hiệu quả nhu cầu cấp thiết này?

PGS.TS.KTS Phạm Trọng Thuật: Nhu cầu về nhân lực trong các ngành kiến trúc, quy hoạch và xây dựng hiện đang ở mức rất cao, đặc biệt rõ rệt tại các đô thị trọng điểm như TP.HCM và các tỉnh thuộc Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, nơi đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ.

Các dự án quy mô lớn về phát triển hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị, xây dựng nhà ở xã hội và khu đô thị mới, cùng với yêu cầu không ngừng nâng cao chất lượng môi trường sống, đã tạo ra một lực cầu lớn và ngày càng tăng đối với đội ngũ kiến trúc sư, kỹ sư và chuyên gia quy hoạch có trình độ chuyên môn vững chắc.

Trong bối cảnh đó, Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM tự định vị sứ mệnh trọng tâm là đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao, trực tiếp góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành xây dựng và tiến trình đô thị hóa nhanh chóng tại khu vực phía Nam.

Một ưu thế nổi bật của Nhà trường là mô hình đào tạo được xây dựng trong một hệ sinh thái toàn diện, liên kết chặt chẽ các lĩnh vực kiến trúc, xây dựng và mỹ thuật.

Qua đó, sinh viên có điều kiện tiếp cận tư duy liên ngành, từ thiết kế kiến trúc, quy hoạch đô thị, kỹ thuật hạ tầng, thi công công trình, đến mỹ thuật và thiết kế không gian. Cách tiếp cận toàn diện này trang bị cho người học cái nhìn sâu sắc và tổng thể về quá trình kiến tạo, phát triển của không gian đô thị.

Thực trạng cho thấy, nhiều doanh nghiệp vẫn phản ánh rằng sinh viên ngành kiến trúc, xây dựng khi tốt nghiệp cần thêm thời gian để tái đào tạo hoặc làm quen với thực tế công việc. Nhà trường nhìn nhận vấn đề này ra sao và đã có những giải pháp cụ thể nào để thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết đào tạo và yêu cầu thực tiễn nghề nghiệp?

PGS.TS.KTS Phạm Trọng Thuật: Trong các ngành nghề đòi hỏi chuyên môn cao như kiến trúc và xây dựng, việc tân cử nhân cần một giai đoạn thích nghi với môi trường làm việc sau khi tốt nghiệp là một hiện tượng phổ biến trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, mục tiêu tối thượng của các cơ sở đào tạo là phải giảm thiểu tối đa khoảng cách này, đảm bảo sinh viên sẵn sàng đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Trong những năm gần đây, Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM đã đặc biệt đẩy mạnh việc thiết lập và củng cố mối quan hệ hợp tác chiến lược với các doanh nghiệp hàng đầu trong các lĩnh vực tư vấn thiết kế, thi công xây dựng và phát triển dự án.

Thông qua các chương trình hợp tác sâu rộng này, sinh viên được tạo điều kiện tối đa để thực tập tại các văn phòng thiết kế chuyên nghiệp, tham gia trực tiếp vào các dự án thực tiễn hoặc trải nghiệm môi trường công trường xây dựng năng động.

Nhiều đồ án môn học và đồ án tốt nghiệp của sinh viên cũng được xây dựng dựa trên các bài toán thực tế do doanh nghiệp hoặc địa phương đặt ra. Phương pháp này giúp sinh viên không chỉ nắm vững quy trình thiết kế và thi công mà còn phát triển năng lực làm việc hiệu quả ngay khi tốt nghiệp.

Với xu thế chuyển đổi số mạnh mẽ trong ngành Xây dựng, đặc biệt là sự phát triển của BIM, AI và các công cụ thiết kế số, chương trình đào tạo của Nhà trường đã và đang có những điều chỉnh như thế nào để trang bị cho sinh viên khả năng thích ứng linh hoạt với môi trường nghề nghiệp mới?

PGS.TS.KTS Phạm Trọng Thuật: Chuyển đổi số đang tạo ra những chuyển biến mang tính cách mạng trong ngành Xây dựng, đặc biệt với sự bùng nổ của các công nghệ tiên tiến như BIM (Mô hình hóa thông tin công trình), các nền tảng thiết kế và mô phỏng số, cùng với sự ứng dụng ngày càng sâu rộng của trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực thiết kế.

Nhà trường đã chủ động tích hợp các công cụ thiết kế số và công nghệ mô hình hóa công trình vào chương trình đào tạo một cách bài bản. Sinh viên được làm quen và thực hành với các phần mềm thiết kế và mô phỏng chuyên dụng ngay từ những năm học đầu tiên, đồng thời được trang bị phương pháp làm việc theo mô hình BIM, chuẩn mực đang được áp dụng rộng rãi trong các dự án xây dựng đương đại.

Tuy nhiên, song hành với việc cập nhật công nghệ, Nhà trường luôn đặc biệt chú trọng bồi dưỡng tư duy thiết kế, khả năng sáng tạo độc đáo và năng lực phân tích không gian chuyên sâu cho sinh viên. Đây chính là những nền tảng cốt lõi giúp người làm nghề thích nghi linh hoạt và bền vững trước tốc độ biến đổi không ngừng của công nghệ.

Nhiều chuyên gia uy tín đã nhận định rằng, công tác đào tạo kiến trúc hiện đại cần ưu tiên hơn nữa các vấn đề cốt yếu như phát triển đô thị bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo tồn di sản. Quan điểm của Nhà trường về việc tích hợp các nội dung quan trọng này vào chương trình đào tạo là gì?

PGS.TS.KTS Phạm Trọng Thuật: Các vấn đề mang tính toàn cầu như phát triển bền vững, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu và bảo tồn di sản đang ngày càng trở thành những nội dung trọng yếu và không thể thiếu trong chương trình đào tạo kiến trúc và quy hoạch.

Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM đặc biệt quan tâm và tích hợp sâu rộng các nội dung này vào chương trình đào tạo thông qua các học phần chuyên sâu về kiến trúc sinh thái, quy hoạch bền vững, thiết kế thích ứng khí hậu và bảo tồn di sản kiến trúc một cách khoa học.

Ngoài các buổi học lý thuyết trên giảng đường, sinh viên còn có cơ hội quý báu tham gia các đợt khảo sát điền dã và nghiên cứu thực địa chuyên sâu tại nhiều địa phương khác nhau.

Qua các hoạt động thực tiễn này, sinh viên được trực tiếp quan sát, đánh giá các vấn đề cấp bách của địa phương và đề xuất những giải pháp thiết kế sáng tạo, phù hợp với điều kiện tự nhiên, đặc trưng văn hóa và bối cảnh xã hội của từng khu vực. Đây chính là cách tiếp cận chiến lược giúp gắn kết chặt chẽ công tác đào tạo với thực tiễn phát triển đô thị của đất nước.

Với mùa tuyển sinh 2026 – 2027, Nhà trường muốn gửi gắm thông điệp gì đến các thí sinh có niềm đam mê và quyết định lựa chọn các ngành kiến trúc, quy hoạch và thiết kế đô thị – những lĩnh vực không chỉ đòi hỏi sự sáng tạo vượt trội mà còn mang trách nhiệm lớn lao đối với diện mạo và sự phát triển bền vững của đô thị?

PGS.TS.KTS Phạm Trọng Thuật: Kiến trúc, quy hoạch và thiết kế đô thị là những ngành nghề đặc thù, đòi hỏi sự hòa quyện giữa tư duy khoa học sắc bén, khả năng sáng tạo không giới hạn và tinh thần trách nhiệm sâu sắc với cộng đồng. Người kiến tạo không gian không chỉ đơn thuần thiết kế các công trình, mà còn trực tiếp góp phần định hình môi trường sống, bản sắc và diện mạo tương lai của các đô thị.

Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM trân trọng chào đón những thí sinh mang trong mình niềm đam mê sáng tạo mãnh liệt, tư duy độc lập sắc sảo và khát khao cống hiến cho sự phát triển phồn vinh của các đô thị Việt Nam. Với truyền thống đào tạo bền vững hơn nửa thế kỷ cùng đội ngũ giảng viên uyên bác, giàu kinh nghiệm, Nhà trường tự hào tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những cơ sở đào tạo kiến trúc và xây dựng hàng đầu, uy tín tại khu vực phía Nam.

Trong giai đoạn Việt Nam đang chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ trong quá trình đô thị hóa, nhu cầu về đội ngũ kiến trúc sư, kỹ sư và chuyên gia quy hoạch chất lượng cao sẽ ngày càng gia tăng. Đây cũng chính là cơ hội vàng để thế hệ trẻ tài năng lựa chọn một con đường nghề nghiệp đầy sáng tạo, có tầm ảnh hưởng sâu rộng và ý nghĩa cống hiến lớn lao cho xã hội.

Trân trọng cảm ơn ông!