Lộ diện cụm đô thị mới Quảng Ngãi sau sáp nhập

Sau sáp nhập với Kon Tum, Quảng Ngãi trở thành tỉnh lớn với diện tích gần 15.000km² và dân số 2,16 triệu người, mở ra không gian phát triển chiến lược từ biên giới đến hải đảo. Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050, đã được xây dựng với trọng tâm là định hình và phát triển 6 cụm đô thị chủ đạo. Mỗi cụm có chức năng riêng biệt, từ cực động lực công nghiệp – dịch vụ ven biển (Quảng Ngãi – Dung Quất), trung tâm kinh tế – văn hóa phía Tây (Kon Tum), đô thị cửa khẩu quốc tế (Bờ Y), đến các cụm đô thị sinh thái – du lịch và kinh tế miền núi. Hồ sơ quy hoạch này đã được Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi thông qua vào ngày 6/2/2026, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho sự phát triển bền vững của tỉnh.

Sau sáp nhập cùng Kon Tum, Quảng Ngãi vươn lên thành một tỉnh có diện tích tự nhiên gần 15.000km², xếp thứ 5 toàn quốc, với quy mô dân số 2,16 triệu người và 96 đơn vị hành chính cấp xã. Sự hợp nhất này đã kiến tạo cho địa phương một không gian phát triển rộng lớn, mang tầm chiến lược, trải dài từ vùng biên giới, cao nguyên hùng vĩ đến đồng bằng phì nhiêu, duyên hải trù phú và các đảo tiền tiêu.

Nhằm khai thác tối đa những lợi thế sẵn có và kiến tạo không gian phát triển kinh tế – xã hội hiệu quả, Quảng Ngãi đã định hình các nguyên tắc và mô hình phát triển đô thị với trọng tâm là 6 cụm đô thị chủ đạo.

Trong đó, cụm đô thị Quảng Ngãi – Dung Quất được xác định là cực động lực tổng hợp ven biển, tập trung phát triển công nghiệp và dịch vụ cấp tỉnh. Đây là đô thị động lực quy mô lớn nhất, đảm nhiệm vai trò trung tâm hành chính – chính trị, kinh tế tổng hợp, công nghiệp dịch vụ và là cửa ngõ chiến lược vươn ra Biển Đông của tỉnh.

Còn cụm đô thị Kon Tum được định hướng trở thành cực trung tâm kinh tế – văn hóa – xã hội của khu vực phía Tây tỉnh mới. Nơi đây hướng tới phát triển thành đô thị trọng điểm về dịch vụ – thương mại, giáo dục – đào tạo, y tế, văn hóa – thể thao.

Song song đó là vai trò trung tâm logistics trung chuyển nông lâm sản từ cao nguyên xuống đồng bằng, phát triển theo định hướng xanh – sinh thái – bản sắc. Tất cả gắn liền với việc bảo tồn không gian văn hóa truyền thống Tây Nguyên, kiến trúc bản địa và cảnh quan đặc trưng của vùng cao nguyên.

Cụm đô thị Bờ Y được định vị là đô thị cửa khẩu quốc tế, một khu kinh tế cửa khẩu then chốt. Nơi đây giữ vai trò trung tâm giao thương, dịch vụ logistics và hợp tác kinh tế xuyên biên giới giữa Việt Nam – Lào – Campuchia, đồng thời mang ý nghĩa an ninh quốc phòng đặc biệt quan trọng.

Cụm đô thị Sa Huỳnh mang tính chất là cực đô thị phía Nam, tập trung vào sinh thái biển, văn hóa và du lịch. Đô thị này đóng vai trò trung tâm phát triển kinh tế – xã hội khu vực phía Nam tỉnh, là điểm giao thoa chiến lược giữa hành lang Bắc – Nam và Đông – Tây của tỉnh.

Cụm đô thị Măng Đen là cực đô thị sinh thái – du lịch – nghỉ dưỡng cao nguyên. Địa phương này được xác định là cực đô thị sinh thái đặc thù, giữ vai trò quan trọng như trung tâm du lịch, chăm sóc sức khỏe và nông nghiệp công nghệ cao hàng đầu của vùng Tây Nguyên.

Cụm đô thị Sơn Hà là cực trung tâm kinh tế – xã hội miền núi của Quảng Ngãi. Vị trí này được xác định là cực đô thị trung tâm phía Tây, có nhiệm vụ kết nối và thúc đẩy phát triển giữa các xã miền núi với vùng đồng bằng.

Ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam và nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, đã bày tỏ sự đồng thuận với quan điểm, nguyên tắc và mô hình phát triển 6 cụm đô thị chính trong hồ sơ điều chỉnh quy hoạch tỉnh Quảng Ngãi sau sáp nhập.

Theo đánh giá của ông Chính, tổng thể hồ sơ được nghiên cứu kỹ lưỡng, đảm bảo phù hợp với nhiệm vụ thiết kế, tuân thủ các quy định pháp luật liên quan. Đồng thời, hồ sơ bám sát thực tiễn và các dự báo phát triển, đưa ra những quan điểm hợp lý, mục tiêu rõ ràng và phương án quy hoạch đồng bộ, hướng tới sự phát triển bền vững cho tỉnh Quảng Ngãi trong giai đoạn mới.